მულტიმედია
როგორ ამზადებს "სელეგინს" დიასახლისი დარჩელიდან (ფოტო/ვიდეო)
"სელეგინი" 56 წლის დალი მარხულიამ პირველად ჯერ კიდევ ბავშვობაში, მშობლიურ ოქუმში დაამზადა. აფხაზეთში მცხოვრებ მის ოჯახში ყველის დამზადების ტრადიცია ბებიისგან ჯერ დედას, შემდეგ კი ჩვენს რესპოდენტსაც გადაეცა. დიასახლისი იხსენებს, რომ, დაახლოებით, 10-12 წლის ასაკში დედას ჭყინტი ყველის ამოყვანაში ეხმარებოდა და ამბობს, რომ ეს პერიოდი განსაკუთრებული სიყვარულით ახსენდება.

"სოფელში გავიზარდე, სადაც ძროხა, ფაქტობრივად, ყველა ოჯახს ჰყავდა, მათ შორის ჩვენც. ჯერ ბებია აკეთებდა, მერე დედა... სხვათაშორის, დედაჩემი 85 წლისაა და ახლაც თვითონ წველის ძროხას, ამზადებს ყველს და სხვა პროდუქტს. ბავშვობაში მეც ხშირად ვეხმარებოდი, უფრო ჭყინტი ყველი ამომყავდა. ახლა ეს პერიოდი განსაკუთრებით ტკბილად მახსენდება, მენატრება აფხაზეთი და ის დღეები", - ამბობს დალი მარხულია.
მოგვიანებით, სასწავლებლის დამთავრებისა და ოჯახის შექმნის შემდეგ ყველის დამზადება შვილებისთვის დაიწყო. გვიყვება, რომ დედამთილსაც გემრიელი და გამორჩეულად კარგი სულგუნი ამოჰყავდა. დიასახლისი მიიჩნევს, რომ ყველის ხარისხი რამდენიმე ფაქტორზე, მათ შორის კი ძროხის საკვებზეა დამოკიდებული.

"კარგი ყველი რომ გააკეთო, რძე უნდა იყოს ნატურალური. ეს დამოკიდებულია საკვებზე, რომლითაც იკვებება საქონელი. აი კარგი, ნოყიერი საკვები უნდა ჰქონდეს, ცხიმიანი ყველი რომ ამოვიდეს. რა თქმა უნდა ძროხის ჯიშზეც არის დამოკიდებული... ცუდია, რომ სამეგრელოში სუფთა ჯიშის საქონელი თითქმის აღარ შემოგვრჩა", - თქვა მან.

დალი სულგუნის მომზადების დეტალებსაც გვიზიარებს.

"სულგუნის გასაკეთებლად ჯერ ჭყინტი ყველი უნდა ამოიყვანო. საქონელს რომ მოწველი და ჯერ კიდევ თბილ რძეს ქვაბში ჩაწურავ, ამატებ კვეთს. რძე აუცილებლად უნდა იყოს თბილი, ასე თუ არაა, რამდენი კვეთიც არ უნდა დაამატო, არ გამოვა ყველი. დაელოდები 10-15 წუთი და სქელდება, როგორც მაწონი, ისეთი კონსისტენციის ხდება. დგამ ნელ ცეცხლზე და ამოიყვან ჭყინტ ყველს. შემდეგ უნდა დააცადო გარკვეული დრო. სითბოში თუ გაქვს, ზაფხულში, მაგალითად, დილით ამოყვანილი ჭყინტი ყველისგან, საღამოს უკვე სულგუნი კეთდება. მაგრამ ზამთარში, თუ სიცივეში დატოვებ ჭყინტ ყველს, შეიძლება, მეორე დღემდეც ვერ გააკეთო. ჭყინტი ყველი უნდა აფუვდეს, უჩნდება ნასვრეტები, რომ გასინჯავ ცოტას, თუ პირში კრაჭუნობს, ესე იგი, შეიძლება გაკეთდეს სულუგუნი. აი, ასეთი აფუებული ჭყინტი ყველი უნდა დაიჭრას თხლად. ქვაბში უნდა გვქონდეს ცხელი წყალი, მდუღარე არ შეიძლება, დაახლოებით, 70-80 გრადუსამდე, ალბათ. ვყრით, დუღილამდე არ უნდა მივიყვანოთ, ველოდებით ცოტას და ვურევთ ხის კოვზით, უნდა გახდეს წელვადი. შემდეგ, როგორც ცომის გუნდას, გადავზელთ, ვაძლევთ ფორმას, დავამრგვალებთ და მარილს მოვაყრით ორივე მხარეს. ფორმაში უნდა ჩავყაროთ ცოტა მარილი და ჩავდოთ", - გვიხსნის დალი მარხულია.

დიასახლისი გვეუბნება, რომ ყველის ჭურჭელი სულგუნის ოდენობის მიხედვით უნდა შევარჩიოთ, თუმცა აქვე დასძენს, რომ მზა პროდუქტის საშუალო სისქე დაახლოებით 5-7 სანტიმეტრი მაინც უნდა იყოს. ის ყველის შენახვის სამეგრელოში გავრცელებულ ტრადიციასაც იხსენებს.

"ბებიაჩემს ჰქონდა ყველის სათავსო - დერგი, თიხისგან დამზადებული. სულგუნს თითო-თითოდ ამატებდნენ, რომ გაივსებოდა, ახურავდნენ და ინახავდნენ გრილ ადგილას. ძალიან კარგად ინარჩუნებდა გემურ თვისებებს ამ ფორმაში", - გვიყვება ის.

დიასახლისს, რომელიც ყველის ამ სახეობას წლებია ამზადებს, განსაკუთრებით გაუხარდა, როცა გაიგო, რომ სულგუნის მომზადების ტრადიციას არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. ჩვენი რესპონდენტი დარწმუნებულია, რომ სულგუნის, როგორც თავად ამბობს, საქართველოში ყველაზე პოპულარული ყველის სახეობის, დამზადების ტრადიცია სამეგრელოდან მოდის და ამბობს, რომ "ამ აქსიომას მტკიცება არ სჭირდება".

საქართველოში სულგუნის ტრადიციას არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი რამდენიმე კვირის წინ მიენიჭა. უფრო ადრე, გასული წლის სექტემბერში, მოგზაურობის შესახებ შექმნილმა ვიდეო-პორტალმა Insider ვიდეო გამოაქვეყნა, რომელშიც მსოფლიოში ცნობილი ყველის ნაირსახელობათა შორის მეგრული სულგუნიცაა შესული. ვიდეოს ტიტრებში აღნიშნულია, რომ ყველი საქართველოს რეგიონის - სამეგრელოს პროდუქციაა.





Print Email
FaceBook Twitter
რ ე კ ლ ა მ ა
პანდემიის პირობებში ბიზნესკლიენტების დასახმარებლად ტერაბანკმა ახალი პროექტი განახორციელა.
კოალიცია დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის „ფიფლ ინ ნიდ“-თან (PIN) თანამშრომლობით და ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით იწყებს ახალ პროექტს
სამეგრელო-ზემო სვანეთის სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილე ნინო ვიბლიანი, მერთან გიორგი შენგელიასთან და საკრებულოს თავმჯდომარე მამუკა წოწერიასთან ერთად,
კორონავირუსი
ბოლო მონაცემებით სამეგრელოს მასშტაბით არსებულ კოვიდმიმღებ კლინიკებში 193 ადამიანი მკურნალობს, მათგან 13 პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა.
ბოლო 24 საათში რეგიონის მასშტაბით კორონავირუსით ერთი ადამიანი გარდაიცვალა. სამხარეო ადმინისტრაციის ინფორმაციით 82 წლის ქალი ტყვარჩელის მკვიდრია და რუხის საავადმყოფოში გადიოდა მკურნალობის კურსს.
უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს ინფორმაციით, გასულ 24 საათში ქვეყნის მასშტაბით კორონავირუსზე 6 868 ადამიანი გამოიკვლიეს და დადასტურდა ინფიცირების 298 ახალი შემთხვევა.
საზოგადოება
მთავრობის ადმინისტრაცია შეზღუდვების შემსუბუქებასთან დაკავშირებით დეტალურ ინფორმაციას ავრცელებს. საკოორდინაციო საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით:
10-11 დეკემბერს ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების 51-ე რაუნდი გაიმართა. სახელმწიფო მინისტრის აპარატის ცნობით, ორი სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში წარმართულ დისკუსიაზე,
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის, ლევან დავითაშვილის გაცხადებით, სახელმწიფო პირველი ხარისხის ხორბლის ფქვილს დაასუფსიდირებს. მისივე თქმით, მთავრობა ამისთვის, დაახლოებით, 10 მილიონ ლარს დახარჯავს.
ამავე კატეგორიაში
დღის სიახლეები
25 / იანვარი 2021
ბოლო მონაცემებით სამეგრელოს მასშტაბით არსებულ კოვიდმიმღებ კლინიკებში 193 ადამიანი მკურნალობს, მათგან 13 პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა.
25 / იანვარი 2021
ბოლო 24 საათში რეგიონის მასშტაბით კორონავირუსით ერთი ადამიანი გარდაიცვალა. სამხარეო ადმინისტრაციის ინფორმაციით 82 წლის ქალი ტყვარჩელის მკვიდრია და რუხის საავადმყოფოში გადიოდა მკურნალობის კურსს.
25 / იანვარი 2021
უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს ინფორმაციით, გასულ 24 საათში ქვეყნის მასშტაბით კორონავირუსზე 6 868 ადამიანი გამოიკვლიეს და დადასტურდა ინფიცირების 298 ახალი შემთხვევა.
მთავარი საინფორმაციო გამოშვება
ჩვენი თვითმმართველობა
არქივი
ამინდი
ზუგდიდი 17 °C
img
სოხუმი 12 °C
img
ფოთი 12 °C
img
მესტია 4 °C
img
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.